การแต่งกายไว้อาลัยพระพันปีหลวง หญิง–ชาย แต่งอย่างไรให้เหมาะสม

สำหรับการเข้าร่วมถวายสักการะพระบรมศพนั้น ผู้ชายควรแต่งกายด้วยชุดสุภาพไว้ทุกข์สีดำเป็นหลัก โดยสวมเสื้อเชิ้ตมีปกสีดำ หรือสีขาว/เทา ไม่มีลวดลายฉูดฉาด พร้อมด้วยกางเกงขายาวทรงสุภาพสีดำ (งดกางเกงยีนส์) และสวมรองเท้าหุ้มส้นสีดำหรือสีเข้มที่สุภาพ หากต้องการความเป็นทางการสามารถสวมเสื้อสูทสีดำและผูกเนคไทสีดำได้ 

สำหรับการเข้าร่วมถวายสักการะพระบรมศพ หรือ แต่งกายไปงานพระราชทานเพลิง ผู้หญิงควรแต่งกายด้วยชุดสุภาพไว้ทุกข์สีดำเป็นหลัก โดยสวมเสื้อมีแขน ไม่รัดรูป ไม่มีลวดลายฉูดฉาด และจะต้องสวมกระโปรงยาวคลุมเข่าหรือผ้าถุงเท่านั้น (ห้ามนุ่งกางเกงและกระโปรงยีนส์) ส่วนรองเท้าให้เป็นแบบหุ้มส้นสีดำที่สุภาพ และควรงดเว้นเครื่องประดับที่วาววับหรือมีขนาดใหญ่ ทั้งนี้เพื่อเป็นการแสดงความเคารพอย่างสูงสุดต่อพระบรมศพและสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์ค่ะ

สำหรับผู้ชายที่ต้องการแสดงความอาลัยต่อ สมเด็จพระพันปีหลวง ในชีวิตประจำวัน โดยไม่ได้เข้าร่วมพิธีหรือสถานที่ทางการ การแต่งกายไม่จำเป็นต้องเข้มงวดเท่าข้าราชการ แต่ควรสุภาพ เรียบร้อย และเหมาะสมกับโอกาส

• เสื้อผ้าสีพื้น ดำ สีเทา หรือสีขาว หลีกเลี่ยงลวดลายฉูดฉาดหรือสีสันสดใส
• เสื้อเชิ้ตหรือเสื้อยืด ควรเรียบง่าย ไม่รัดรูปหรือเปิดคอเกินไป
• กางเกงขายาวสีดำหรือสีเข้มเรียบง่าย หลีกเลี่ยงกางเกงยีนส์ขาด
• รองเท้าแบบเรียบง่าย ปิดหน้า–ปิดหลัง สีดำหรือโทนสุภาพ
• เครื่องประดับควรเรียบง่าย ไม่สะดุดสายตา
• หากไม่มีชุดสีดำ สามารถสวมเสื้อผ้าสีเข้มหรือสีสุภาพอื่น แล้วติด ริบบิ้นดำที่หน้าอกด้านซ้าย เพื่อแสดงความอาลัย

การแต่งกายไว้อาลัย สำหรับผู้หญิงประชาชนทั่วไป สำหรับผู้หญิงทั่วไปที่ต้องการแสดงความอาลัยต่อ สมเด็จพระพันปีหลวง ในชีวิตประจำวัน โดยไม่ได้เข้าร่วมพิธีหรือสถานที่ทางการ การแต่งกายไม่จำเป็นต้องเข้มงวดเท่าข้าราชการ แต่ควรสุภาพ เรียบร้อย และเหมาะสม

• เสื้อผ้าสีพื้น ดำ สีเทา หรือสีขาว หลีกเลี่ยงลวดลายฉูดฉาด
• เสื้อควร มีแขน และไม่เปิดไหล่หรือรัดรูปจนเกินไป
• กระโปรงหรือกางเกง ยาวถึงเข่าหรือยาวกว่าเข่า เพื่อความสุภาพ
• รองเท้าแบบเรียบง่าย ปิดหน้า–ปิดหลัง สีดำหรือโทนสุภาพ
• เครื่องประดับควรเรียบง่าย ไม่สะดุดสายตา
• หากไม่มีชุดสีดำ สามารถสวมเสื้อผ้าสีเข้มหรือสีสุภาพอื่น แล้วติดริบบิ้นดำที่หน้าอกด้านซ้าย เพื่อแสดงความอาลัย

สำหรับการแต่งกาย ไว้ทุกข์พระพันปีหลวง หากไม่มีเสื้อผ้าสีดำ สามารถเลือก สีสุภาพโทนพื้น ที่ไม่ฉูดฉาดและเหมาะสมกับการไว้อาลัยได้ หรือติดริบบิ้นดำที่หน้าอกด้านซ้าย แทนชุดสีดำ สีเสื้อสุภาพ ได้แก่

• สีเทา  ตั้งแต่เทาเข้มจนถึงเทาอ่อน เช่น เทาอมน้ำเงิน หรือเทาควันบุหรี่
• สีน้ำเงิน  เช่น น้ำเงินเข้ม น้ำเงินกรมท่า หรือสีน้ำเงินหม่น
• สีน้ำตาล น้ำตาลเข้ม น้ำตาลไหม้ น้ำตาลอมเทา สีดิน หรือสีกากี
• สีเขียวเข้ม  เช่น เขียวเข้ม เขียวมะกอก เขียวขี้ม้า หรือเขียวหม่น
• สีม่วงเข้ม  เช่น ม่วงแก่ สีพลัม หรือม่วงหม่น
• สีเอิร์ธโทนอ่อน – เช่น เบจ ครีม โทนสีอบอุ่นสุภาพ

ริบบิ้นสีดำ คือสัญลักษณ์ของการแสดงความไว้อาลัยอย่างลึกซึ้ง ที่ต้องติดบริเวณด้านซ้ายของเสื้อ เพราะเป็นตำแหน่งที่ใกล้หัวใจที่สุด สื่อถึงความรู้สึกอาลัยที่มาจากใจจริง การติดริบบิ้นดำช่วยให้ผู้สวมใส่แสดงความเคารพและความจงรักภักดีต่อผู้ที่ล่วงลับอย่างเหมาะสม

ตำแหน่งที่นิยมติดริบบิ้นดำ

• แขนเสื้อด้านซ้าย ติดที่ต้นแขน ประมาณ 2 นิ้วต่ำจากหัวไหล่
  
• หน้าอกด้านซ้าย ติดเหนือหน้าอกด้านซ้าย
  
• ปกเสื้อด้านซ้าย ติดที่ปกเสื้อ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ใกล้หัวใจที่สุด

การใช้งานในกรณีพิเศษ

• เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องสวม ชุดยูนิฟอร์มหรือเครื่องแบบ เช่น พนักงาน นักเรียน หรือเจ้าหน้าที่ราชการ
  
• สามารถติดริบบิ้นดำแทนการสวมชุดสีดำได้
  
• ผู้ที่ไม่มีชุดดำ สามารถสวมเสื้อผ้าสีเข้ม สีขาว หรือสีสุภาพอื่น ๆ แล้วติดริบบิ้นดำเพื่อแสดงความอาลัยแทน โดยการแต่งกายไว้ทุกข์พระพันปีหลวงตามความเหมาะสมในแต่ละสถานการณ์

วิธีแต่งกายไว้ทุกข์ ตามธรรมเนียมไทย แสดงถึงความอาลัยพระพันปีหลวง ช่วยให้ทุกคนสามารถแสดงความเคารพอย่างสุภาพและเหมาะสม การเลือกสีเสื้อผ้าสุภาพ และการใช้ริบบิ้นดำเป็นสัญลักษณ์ช่วยให้การแต่งกายสอดคล้องกับธรรมเนียมปฏิบัติ ด้วยแนวทางเหล่านี้ ทั้งผู้หญิงและผู้ชายก็สามารถปรับการแต่งกายได้ตามความเหมาะสมของแต่ละสถานการณ์ค่ะ